Protestantse Kerk in Nederland
Hervormde Gemeente te Ruinerwold
 
 
Preek 6 januari 2019 Preek 6 januari 2019

Een nieuw jaar. En het is even afwachten wat het wordt. Maar het gekke is: Het meeste ligt al vast. Misschien ligt ALLES al vast en hoeven wij het alleen maar te laten gebeuren.
Dat morgen de zon weer op komt, dat ligt vast. Tenminste: De aarde draait rond. Draait in 24 uur rond haar as en niemand houdt dat tegen. En omdat de zon ook het komend jaar niet zal doven, mogen we zeker zijn dat het vanavond donker wordt en morgen weer licht.
Meestal gaat het deze eerste zondag van het nieuwe jaar over de wijzen uit het Oosten, die een ster hebben gezien. Door de loop van de planeten, en misschien een verdwaalde meteoor weten ze dat ergens een koningskind geboren is. Ze WETEN het. Het staat in de sterren geschreven. Die wijzen uit het Oosten volgen de wetmatigheden van het universum.
Dat morgen dingen omlaag zullen vallen en niet omhoog, ook dat weten we zeker in 2019.
En dat de wet van Pythagoras hetzelfde blijft ook: A kwadraat plus B kwadraat is C kwadraat – in een rechthoekige driehoek is het kwadraat van de beide benen gelijk aan het kwadraat van de schuine zijde. En zo heb je nog veel meer wetmatigheden. De wet van Newton, de wet van Archimedes. En alle wetten in de natuur bij elkaar zorgen ervoor dat niets verandert.
Dat is een veilige gedachte voor 2019 wat mij betreft.
Natuurlijk zijn er ook wetten, die WEL kunnen verschuiven. Wetten van ethiek, van goed en kwaad. Maar ook daarvan blijven de meeste hetzelfde. Oude wetten zoals de 10 geboden. Gij zult niet doodslaan, gij zult niet stelen, niet echtbreken…om maar een paar te noemen. Universele wetten, rechten van de mens. Ja, daar kun je hier en daar wel over discussiëren. De grenzen van de wet opzoeken. Euthanasie bijvoorbeeld. Mag dat? En zo ja onder welke omstandigheden? Daar wordt verschillend over gedacht.
Maar we kunnen niet zonder wetten. Wetten die niet zo gemakkelijk veranderd kunnen worden. We hebben wetten in het verkeer. Rechts heeft voorrang, tenzij… En je mag in ons land niet harder dan 130 op de snelweg, 50 binnen de bebouwde kom en 30 in bepaalde gebieden, zoals de Kerkweg, de Havelterweg en Dijkhuizen.
Zelfs vrijheden zijn bij de wet vastgelegd. De vrijheid van meningsuiting. Maar mag alles dan worden gezegd? De vrijheid van godsdienst. Ook daar lopen we af en toe tegen grenzen aan. Zijn boerka’s verboden en moet dat worden gehandhaafd? Is er straks nog ruimte voor vuurwerk en voor die stapel hout die in de fik wordt gestoken? Tot op welke hoogte? En mag je hennep telen, kopen, verkopen? Zo ja hoeveel? Overal heb je wetten en regels voor.
Je kunt vraagtekens zetten bij sommige wetten. Maar wetten en wetmatigheden bepalen voor een groot deel het verloop van ons leven. Alles ligt vast. Zelfs de mogelijkheden liggen vast. Het is niet erg waarschijnlijk dat er iets nieuws gevonden gaat worden waardoor de wereld er komend jaar ineens heel anders uit zal zien. En als het gevonden wordt, dan was het er al in beginsel.
Natuurlijk kan er van alles gebeuren. Aardbevingen, extreem weer door klimaatverandering en noem maar op. Toch valt ook dat voor het grootste gedeelte binnen de grenzen van de waarschijnlijkheid, de voorspelbaarheid.
Zo ligt het meeste vast. Mensen zullen ziek worden en overlijden in 2019 Het zou vreemd zijn, als dat niet het geval was. Er zal daarom verdriet zijn. Maar ik denk dat er ook weer vreugde zal zijn over geboorte, over jubilea. En heus, dingen zullen veranderen, maar alles binnen de grenzen van de wet. De wetten van de natuur en aan al die andere wetten. Gelukkig maar. En voor zover het ons niet past, hebben we geen keuze dan het toch te aanvaarden.
Alhoewel… Geloof zet kritische kanttekeningen bij de wet. Met wetten moet je ook uitkijken. Wetten kunnen gevaarlijk zijn. Onrechtvaardig. Dat lezen we het hele boek Esther. Het gaat daar over de wet. De wet van Meden en Perzen. Die volken waren erg ‘wettisch’ ingesteld.
Alleen bij het drinken geldt de regel: Geen beperkingen. De koning had alle hofmeesters opgedragen aan ieders wensen tegemoet te komen. Als het FEEST is, mag alles.
En in een dronken roes wil de koning zijn vrouw laten komen om met haar te pronken.
Maar dat weigert koningin Vasthi. “Hoe durft ze!” De koning staat lelijk in zijn hemd.
“Wat zegt de wet?”, vraagt de koning in Hoofdstuk 1 vers 15. “Wat zegt de wet?”
Als dingen mis gaan, dan moet de wet oplossing brengen. Daarvoor wordt ons rechtssysteem ook steeds vaker gebruikt. Daarom komen er steeds nieuwe regels bij. Maar dat gaat op den duur toch knellen. Mensen worden de dupe van al die regels en wetten. Juist de zwakkeren. Wetten kunnen onrechtvaardig zijn. En verderop in het Bijbelboek Esther gaat het over een wet die het doel heeft het Joodse volk uit te roeien. De wet van Haman. Ondertekend door koning Ahasveros. Daar kom je niet onderuit. Wet = wet.
Alleen God – ook al wordt Hij niet genoemd – vindt een manier om de mensen te bevrijden van het onmachtige gevoel van de wet. Dat doet God de hele Bijbel door. Ja, God heeft wel wetten gegeven aan Mozes bijvoorbeeld, Maar tegelijk wil God dat mensen vrij zijn. Zelf keuzes kunnen maken. Niet gevangen zitten in allerlei wetmatigheden. De enige wet die God geeft, is in de ogen van het volk dan ook een VREUGDE, omdat het aan mensen de ruimte, de vrijheid geeft om samen te leven in vrede en gerechtigheid.
Daarom is de liefde ook de samenvatting van de wet. Liefde voor God en liefde voor de naaste.
God bevrijdt. Zoals hij zijn volk bevrijd heeft uit de slavernij van Egypte. En uit ballingschap.
En voor ons is Jezus degene die de mensen heeft bevrijd van de last van de wet. Paulus zegt daar van alles over. Door het geloof zijn wij bevrijd.
Jammer dat de Kerk in het verleden – en misschien nog wel – het geloof juist weer tot wet heeft gemaakt. Wie niet gelooft, dat Jezus voor onze zonden is gestorven, die gaat volgens de oude wet van de Kerk voor eeuwig verloren. Wat mij betreft is dat een ernstige vergissing. Zo is het niet bedoeld.
Het gaat er juist om, dat wij vrij zijn. Een innerlijke vrijheid, want we blijven in ons aardse leven gebonden aan wetmatigheden. Maar voor wie heeft ontdekt hoe groot de liefde van God is, tellen al die wetten niet. We vieren het verbond met de God die ons in de vrijheid zet. Die ons zelfs bevrijdt van de dood.
Het christendom heeft laten zien dat voor God alles mogelijk is. We mogen ons daarom ook in het nieuwe jaar verwonderen.
In het boek Esther komt Haman ten val. Zijn valse wet kost hem zelf het leven. Er wordt feest gevierd. Zoals wij Kerst vierden. De hele wereld zal zien hoe God de mensen ook in 2019 bevrijdt. AMEN
 

terug
 
 
 
 

Repetitie Con Amore
datum en tijdstip 24-01-2019 om 19:30 uur
meer details

kerkdienst met ds. R. Kloosterziel, Heilig Avondmaal
datum en tijdstip 27-01-2019 om 10.00 uur
meer details

 
Adres
Blijdenstein 3
7961 LH Ruinerwold
 
Kerkdiensten

Wij ontmoeten u graag in onze
dienst op de zondagmorgen;
aanvang: 10:00 uur.

Voor informatie over kerkdiensten in het algemeen.

Voor concrete informatie over de kerkdienst 

voor vervoer of oppas 

 

 
uit de pastorie

preek en
overweging

 
Contact met de kerk.

Bij vreugde en verdriet en
ledenadministratie






 
wacht u op bezoek?
 voor info
 
kaarsje aansteken

dit kunt u doen op zondag 
 
kerk(gebouw) ook voor u!
Geschikt voor bijzondere gelegenheden.
 
 
Twaalf Apostelenboom

in beeld en gedicht 
zie hier.
 
 
ANBI

Voor de ANBI gegevens
 
 
Protestantsekerk.net is een samenwerking tussen de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk in Nederland en Human Content Mediaproducties B.V.