PKN
Hervormde Gemeente te Ruinerwold
 
500 jaar Reformatie 500 jaar Reformatie

Uit Kerkenspraak 2016 - 7 Rubriek "Uit de Pastorie" 

Luther
Op 31 oktober 1517 spijkerde Maarten Luther
95 stellingen tegen de aflaathandel op de deur van de slotkerk in de Duitse plaats Wittenberg.
Deze actie ontketende een ommekeer binnen de Kerk waarvan we 500 jaar later nog altijd de gevolgen merken. Met Luther begon namelijk de Reformatie.

Dit jubileum wordt het komende jaar groots gevierd, want het heeft niet alleen enorme betekenis gehad voor de godsdienst, maar ook voor de ontwikkeling van West-Europa als geheel.
Op diverse plaatsen in Duitsland wordt aandacht besteed aan dit ‘Luther-jaar’.
Het voormalige Augustijner klooster in Wittenberg, waar Maarten Luther aan zijn theologische beginselen werkte, is het grootste museum ter wereld dat aan de geschiedenis van de Reformatie is gewijd. Als u in de buurt bent is een bezoekje zeker de moeite waard. Het geboortehuis en het huis waar de monnik stierf, beide in Eisleben, zetten de deuren open voor publiek.

En natuurlijk wordt een bezoek aan de Wartburg in Eisenach aangeraden, waar Luther in ballingschap en onder de schuilnaam ‘Junker Jörg’ in 10 weken tijd het Nieuwe Testament in het Duits vertaalde.
In die burcht is Luthers kamer nog altijd te bezichtigen, compleet met de inktvlek die ontstond toen hij de schrijfvloeistof naar de duivel smeet. Luther had het soms moeilijk.
 
Waarom is deze man zo belangrijk dat we ook in de kerk van Blijdenstein Luther en de Reformatie het komend jaar regelmatig noemen? Allereerst omdat hij de kerk weer toegankelijk maakte voor de gewone mensen. De verhalen uit de Bijbel maakte hij verstaanbaar voor degenen die het abracadabra van de Latijnse mis niet begrepen. Iedereen kon in de eigen taal het evangelie lezen.
Verder maakte hij duidelijk dat de Kerk niet een machtsinstituut dient te zijn waarbij alles draait om geld. Met zijn verzet tegen de aflaathandel, waar mensen zogenaamd door een financiële gift de tijd in het vagevuur voor henzelf of voor hun geliefden konden verkorten, heeft de vrijdenker uit Wittenberg zich de woede van de paus op zijn nek gehaald. Bijna had het hem zelfs zijn leven gekost. Luther rekende af met het bijgeloof en de angst voor de hel die bij veel mensen leefden.

Op basis van drie kernthema’s betekende dit een radicale verandering in het geloof van veel mensen: Sola Fide, Sola Gratia, Sola Scriptura.
Allereerst was volgens Luther het geloof de pijler van het geluk. Niet door het lidmaatschap van de Kerk, niet door brood en wijn van de eucharistie, niet door de goede werken die je in het leven doet, noch op enige andere ‘stoffelijke’ manier konden mensen in het leven bereiken wat de hoogste waarde heeft, maar enkel en alleen door het vertrouwen in God en in Jezus.
Dat geloofsvertrouwen is volgens Luther een geschenk, zoals alles in het leven aan jou geschonken wordt. Het is ‘genade’. Nou klinkt dat woord ons misschien wat zwaar in de oren. Daarom is het mooier om het Latijnse woord ‘gratia’ te gebruiken. In het Nederlands kennen we dat als: gratis. Je hoeft er niets voor te doen, niets voor te betalen. Het goede wordt je geschonken, door het geloof alleen.
Als derde pijler noemt Luther de Schrift (scriptura). De Bijbel is alles wat je nodig hebt om jouw geloof te versterken. De Kerk wordt daarmee niet genoemd, al was dat voor Luther natuurlijk wel de plaats bij uitstek waar mensen rond de Bijbel hun geloof samen konden bezingen en de wijsheid en de liefde van God konden leren.

Helaas had het optreden van Luther een scheuring binnen de Kerk tot  gevolg. Voortaan zouden Rooms-Katholiek en Protestants (Hervormd/Gereformeerd) apart van elkaar verder gaan. Dit was overigens nooit de opzet van Luther en hij zou ook heel blij zijn met de toenadering die tegenwoordig weer gezocht en gevonden wordt binnen de oecumene.


Wat kan de Kerk in Nederland dan nog van Luther leren? Ik denk: de eenvoud en de bescheidenheid van de figuur die Luther was en de rest van zijn leven eigenlijk is gebleven. En bij dat alles het rotsvaste geloof dat het leven geborgen is bij de Eeuwige, wat er ook gebeurt.
Ds. R. Kloosterziel.


Uit Kerkenspraak 2017-6
Uit de pastorie

Vrijheid
2017 is het jaar van Maarten Luther. Op 31 oktober 1517 spijkerde hij een papier met 95 stellingen tegen de aflaathandel aan de deur van de kapel in de plaats waar hij woonde en studeerde. Daarmee vieren we het begin van de Reformatie. Voor Luther betekende het een moeizame breuk met de Kerk. Een beslissing die doorwerkt tot op de dag van vandaag.

Sinds de grote hervormer zitten we niet meer vast aan starre dogma’s, of een onfeilbare Paus. We beseffen samen met Luther dat het lidmaatschap van de Kerk geen garantie biedt voor een eeuwig leven. In dat opzicht is met Luther een totaal nieuwe tijd aangebroken.
 
Ik had boven dit stukje ook ‘VERLICHTING’ kunnen zetten.
Maarten Luther was niet de enige die zich bevrijdde van de macht van de Kerk.
Galileo Galileï (1564-1642) kwam ook in botsing met dit instituut.
Hij had namelijk ontdekt dat de aarde niet het middelpunt van het heelal is. De Paus moest zich met tegenzin neerleggen bij dit nieuwe wereldbeeld.
Het grootste struikelblok lag echter niet op het gebied van de sterrenkunde, maar dat de wetenschap het gewonnen had van het geloof. Met andere woorden: De natuurkunde en de mens waren belangrijker geworden dan God en de Kerk.
De vrijheid van denken in combinatie met nauwkeurig onderzoek en de daardoor verkregen kennis bepaalde voortaan het leven van mensen.
Er werden kritische vragen gesteld – niet alleen aan de Kerk. Overal kon aan getwijfeld worden.
In dat opzicht wordt ook René Descartes (1596-1650) vaak genoemd als de grondlegger van de Verlichting: het denken ging het leven bepalen (Cogito ergo sum -  Ik denk, dus ik ben).

Eerder kon de Kerk nog beweren dat alles door God zo was beslist. Je had heren en knechten. En het koningschap was een instelling vanuit de hemel. Mensen geloofden dat. Tot de Verlichting beweerde dat ieder mens gelijk is en dat niemand het recht heeft om over een ander te heersen. Het motto van de Franse Revolutie was: Vrijheid, gelijkheid, broederschap. In Rusland duurde het nog weer langer tot deze beweging in 1917 leidde tot het communisme en de ondergang van de tsaar.

De Westerse wereld heeft sinds Luther dus een enorme ontwikkeling meegemaakt. De term ‘Verlichting’ wekt op z’n minst de indruk dat we het een stuk beter hebben gekregen en in veel opzichten is dat ook zo. De vrijheid (van denken) is heel belangrijk gebleven, maar de macht van het geld heeft stiekem de macht van de Kerk overgenomen. En we beginnen ook de negatieve gevolgen te merken van steeds nieuwe uitvindingen. Alle techniek maakt het leven soms ingewikkelder dan ons lief is en het voortbestaan van de mensheid komt zelfs in gevaar. We zijn afhankelijk geworden van computers en smartphones met alle risico’s en nadelen die erbij horen. De wetenschap heeft God en de Kerk ondertussen naar de zijlijn van onze maatschappij verdrongen. Geloven is privézaak geworden. Of dat een verstandige ontwikkeling is geweest, moet nog blijken.
In zijn boek ‘Pleidooi voor meer Zinnigheid’ (2008) stelt Herman Berger dat we weliswaar vrij zijn, maar de keuze is uitermate beperkt. We worden sterk in een bepaalde richting gestuurd. Het zwart-wit denken van de kennis (in termen van ‘waar’ of ‘niet-waar’) maakt geloven bijna onmogelijk. Er zijn immers geen bewijzen voor het bestaan van God! Dat er ook een andere (ethische) ‘waarheid’ kan zitten in Bijbelse verhalen is voor veel wetenschappers niet relevant. Wijsheid is voor Verlichte denkers niet meetbaar. Alles wat telt zijn de zakelijke feiten.
Er is nauwelijks nog ruimte voor intuïtie, voor gevoel, of voor spiritualiteit.
Met alle zogenaamde vrijheid en techniek zijn mensen zichzelf langzamerhand kwijtgeraakt in de eenzaamheid van het goddeloze individualisme. Dat was nooit de bedoeling van Luther. Zijn oproep tot vrijheid was juist bedoeld om de mensen dichter bij God en bij de wijsheid te brengen. Berger doet daarom een dringende oproep om terug te keren tot de bron van ons leven in harmonie met de natuur, met God en met elkaar. Hoog tijd dus voor een nieuwe Reformatie.                                                              
Ds. Roelof Kloosterziel.

terug
 
 

Zondagsschool
datum en tijdstip 17-12-2017 om 10.00 uur
meer details

kerkdienst met ds. A. van Setten – Ruhrwiem, Ruinerwold.
datum en tijdstip 17-12-2017 om 10:00 uur
meer details

 
Adres
Blijdenstein 3
7961 LH Ruinerwold
 
Kerkdiensten

Wij ontmoeten u graag in onze
dienst op de zondagmorgen;
aanvang: 10:00 uur.

Voor informatie over kerkdiensten in het algemeen.

Voor concrete informatie over de kerkdienst 

voor vervoer of oppas 

 

 
uit de pastorie

preek en
overweging

 
Contact met de kerk.

Bij vreugde en verdriet en
ledenadministratie






 
wacht u op bezoek?
 voor info
 
kaarsje aansteken

dit kunt u doen op zondag 
 
kerk(gebouw) ook voor u!
Geschikt voor bijzondere gelegenheden.
 
 
Twaalf Apostelenboom

in beeld en gedicht 
zie hier.
 
 
ANBI

Voor de ANBI gegevens
 
 
Protestantsekerk.net is een samenwerking tussen de dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk in Nederland en Human Content Mediaproducties B.V.